Hiperkolesterolemi
Hiperkolesterolemi Nedir?
Hiperkolesterolemi, bir çocuğun kanındaki kolesterol seviyelerinin yükselmesi anlamına gelir. LDL kolesterol, “kötü kolesterol” olarak adlandırılır ve kan damarlarının duvarlarına birikerek kalp hastalıklarına yol açabilir. HDL kolesterol ise “iyi kolesterol” olarak bilinir ve fazla LDL’yi damar duvarlarından temizler.
Bir çocuğun LDL kolesterol seviyesi 110 mg/dL’nin altında olması beklenir; sınırda yüksek olan 110 ile 129 mg/dL arasında; yüksek olan ise 130 mg/dL veya daha fazladır. Ancak, çocuğun kardiyovasküler (kalp-damar) risk faktörleri ve diyabet (şeker) durumu göz önünde bulundurularak bu seviyelere karar verilmelidir.
Hiperkolesterolemiye Ne Neden Olur?
Ailesel hiperkolesterolemi, yaygın bir genetik durumdur. Bu durumu olan çocuklarda LDL-C seviyesi genellikle 160 mg/dL’nin üzerindedir.
Kötü beslenmede hafif-orta LDL yüksekliği olabilir. Obezitedede trigliserit yüksekliği ve HDL düşüklüğü sıktır. Ayrıca, kontrolsüz diyabet, hipotiroidizm ve böbrek hastalıkları da LDL-C ve trigliserit seviyelerinin yükselmesine yol açabilir.
Yüksek Kolesterol Seviyelerinin Neden Olduğu Sorunlar Nelerdir?
Fazla kolesterol, kan damarlarının duvarlarında birikir ve bu birikim, iltihabi bir reaksiyona yol açar. Zamanla damarları daraltabilir, kan akışını engelleyebilir ve kalp krizine yol açabilir. Bu tür sorunlar, genellikle erkeklerde 40 yaşından önce ve kadınlarda 50 yaşından önce görülmez. 190 mg/dL’nin üzerinde LDL-C seviyelerine sahip olan hastalar, bu sorunlarla daha erken yaşta karşılaşabilirler.
Yüksek Kolesterolü Kontrol Etmek İçin Alınacak Önlemler Nelerdir?
Çocuk endokrin hekimi ve diyetisyen kontrolünde olan sağlıklı beslenme modeli ve fiziksel aktivitenin arttırılması öncelikli tedavi yaklaşımıdır.
İlaçlar: LDL-C seviyeleri kalıcı olarak yüksekse ve belirli risk faktörleri ve/veya durumlar varsa, diyet ve yaşam tarzı değişikliklerine rağmen, doktorunuz kolesterol düşürücü bir ilaç (örneğin, statin) önerebilir.
Çocuğunuzun Kolesterol Seviyeleri Ne Zaman Kontrol Edilmeli?
Kolesterol taraması, tüm çocuklar için 9-11 yaşları arasında ve tekrar 17-21 yaşları arasında önerilir. Ailede kalp hastalığı ve yüksek kolesterol öyküsü olan çocuklar için ise, kolesterol taraması daha erken yaşlarda, 2 ile 10 yaş arasında yapılmalıdır.